Wijnreis Champagne: bubbels, wijnboeren en het vloeibare goud van Frankrijk
Kratten vol versgeplukte druiven, bedrijvigheid tussen de wijnranken en wijnboeren die hun handen vol hebben. De druivenoogst is begonnen! En laat Elly nou net op dat moment met de camper door de Champagnestreek trekken. Een mooie kans om te ontdekken wat er allemaal komt kijken bij het maken van die wereldberoemde bubbels. Van kleine wijnboeren met soms maar een paar rijen wijnstokken tot de indrukwekkende champagnehuizen aan de Avenue de Champagne in Épernay. Want achter dat feestelijke glas champagne schuilt een wereld van hard werken, grote belangen en héél veel flessen. Wil je eerst wat meer weten over Champagne zelf? Lees dan ook ons artikel Champagne: de bubbels der bubbels.
Met de camper door de Champagnestreek
De Champagne ligt in het noordoosten van Frankrijk, op een prima afstand voor een paar dagen weg met de camper. Het landschap bestaat uit glooiende heuvels, kleine wijndorpen en eindeloze rijen wijnstokken. En al die druiven hebben uiteindelijk maar één doel: champagne worden. Want alleen mousserende wijn die volgens de regels in het afgebakende Champagnegebied wordt gemaakt, mag die beroemde naam dragen. De Fransen zijn daar behoorlijk streng in. En geef ze eens ongelijk, als je bedenkt hoeveel geld er met die naam gemoeid is.
Elly is er tijdens de druivenoogst en dat maakt de reis extra bijzonder. Overal is bedrijvigheid tussen de wijnranken. Kratten met versgeplukte druiven staan klaar om verwerkt te worden en de wijnboeren maken lange dagen. Terwijl wij bij champagne vooral denken aan feestjes en knallende kurken, begint het hier gewoon met hard werken. En heel veel druiven.
Het vloeibare goud van Frankrijk
Wat Elly vooral opvalt, is hoe de wijngaarden in Champagne zijn verdeeld. Je zou denken dat de beroemde champagnehuizen allemaal hun eigen enorme wijngaarden bezitten, maar zo simpel ligt het niet. In de streek werken ruim 16.000 wijnboeren op ongeveer 34.200 hectare wijngaarden. Sommige boeren hebben maar kleine stukjes grond, verspreid over verschillende percelen. Soms bezitten ze letterlijk niet meer dan een paar rijen wijnstokken.
En hoe weet je dan welke druiven van wie zijn? Met betonnen paaltjes bijvoorbeeld. Maar Elly ziet ook percelen waar gewoon een gekleurd lintje de grens aangeeft. Grond die een vermogen waard is, afgebakend met een lintje van een paar cent. Je verzint het niet.
Want goedkoop is die grond bepaald niet. Voor een hectare wijngaard in de Champagne worden op gewilde locaties bedragen van ruim een miljoen euro betaald. Geen wonder dat de streek ook wel het vloeibare goud van Frankrijk wordt genoemd. Veel grote champagnehuizen kopen hun druiven bij wijnboeren in, terwijl andere producenten hun eigen druiven verbouwen en zelf champagne maken. Achter al die bekende etiketten zit dus een wereld van boeren, familiebedrijven en handel. Laten we hopen dat de mensen die het werk in de wijngaard doen ook een mooi deel van dat goud terugzien.
Épernay: miljoenen flessen onder je voeten
In Épernay wordt al snel duidelijk waar al die druiven uiteindelijk terechtkomen. De stad staat bekend als een van de belangrijkste centra van de champagneproductie en heeft met de Avenue de Champagne een straat die weinig aan de verbeelding overlaat. Hier staan de statige gebouwen van beroemde champagnehuizen als Moët & Chandon, Mercier en De Castellane. Geen eenvoudige boerenschuren, maar imposante panden die je eerder bij een paleis zou verwachten.
Elly verkent de Avenue de Champagne, maar het indrukwekkendste van deze straat zie je eigenlijk niet. Dat ligt eronder. In de kalkstenen bodem bevindt zich een gigantisch netwerk van wijnkelders, samen goed voor ongeveer 110 kilometer aan gangen. Daar liggen meer dan 200 miljoen flessen champagne opgeslagen. Tweehonderd miljoen! Daar kun je zelfs met een behoorlijk enthousiaste vriendengroep nog wel een tijdje mee vooruit.
Die kelders zijn niet alleen handig vanwege de opslagruimte. Onder de grond blijft de temperatuur vrij constant en dat is precies wat champagne nodig heeft om rustig te rijpen. Bij verschillende champagnehuizen kun je een rondleiding boeken en afdalen in die ondergrondse wereld. Een bezoek dat je toch net even anders naar zo’n feestelijke fles laat kijken.
Grote champagnehuizen of kleine wijnboeren?
Wie zelf naar Épernay gaat, kan kiezen uit verschillende bekende champagnehuizen. Bij Moët & Chandon kun je de historische kelders bezoeken, Mercier staat bekend om zijn bijzondere ondergrondse rondrit en ook Boizel en De Castellane ontvangen bezoekers. Een mooie kans om te zien hoe de grote namen hun champagne maken en bewaren.
Maar wij zouden zeker ook een kleinere champagneboer opzoeken. Juist daar krijg je vaak een persoonlijk verhaal te horen en ontdek je hoeveel verschillen er tussen champagneproducenten bestaan. De ene wijnmaker houdt van een frisse, strakke stijl, terwijl de ander liever een wat vollere champagne maakt. En dan hebben we het nog niet eens over de verschillen in druiven, rijping en de hoeveelheid suiker die uiteindelijk wordt toegevoegd.
Voor je het weet, ben je een uur verder en heb je een heel andere kijk op die fles bubbels die je normaal gesproken zonder al te veel nadenken opentrekt.
Chardonnay, Pinot Noir en Meunier: de druiven achter de bubbels
Champagne wordt vooral gemaakt van drie druivenrassen: Chardonnay, Pinot Noir en Meunier. Chardonnay zorgt vaak voor frisse, elegante wijnen, terwijl Pinot Noir meer kracht en structuur kan geven. Meunier staat bekend om zijn fruitige karakter. Door verschillende druiven en wijnen te combineren, kan een champagneproducent precies de stijl maken die hij voor ogen heeft.
En dan kom je op etiketten ook nog termen als Blanc de Blancs en Blanc de Noirs tegen. Klinkt ingewikkeld, maar het valt mee. Blanc de Blancs betekent dat de champagne van witte druiven is gemaakt, meestal Chardonnay. Blanc de Noirs wordt juist gemaakt van blauwe druiven, zoals Pinot Noir en Meunier. En nee, dat levert niet automatisch roze champagne op. Het sap van deze druiven is namelijk licht van kleur. Door voorzichtig te persen en het contact met de schillen te beperken, kun je er gewoon witte champagne van maken.
Zo leer je tijdens een wijnreis niet alleen waar champagne vandaan komt, maar ook waarom de ene fles heel anders smaakt dan de andere. En dat is natuurlijk een uitstekend excuus om eens wat verschillende stijlen naast elkaar te proeven.
Zelf op wijnreis naar de Champagne
Épernay is een fijne uitvalsbasis als je de Champagnestreek wilt ontdekken. Je zit dicht bij verschillende bekende champagnehuizen en rijdt zo de omliggende wijngaarden in. Met de camper kun je gemakkelijk meerdere plekken bezoeken en onderweg stoppen bij de kleinere wijndorpen. Juist buiten de bekende straten en grote huizen is genoeg te ontdekken.
Wil je een rondleiding bij een beroemd champagnehuis, reserveer dan vooraf. Zeker in drukke periodes zijn de populaire rondleidingen snel vol. Ook kleinere producenten ontvangen niet altijd zomaar bezoekers, dus een afspraak maken is handig. Via het toeristenbureau van Épernay kun je adressen en bezoekmogelijkheden vinden.
En ben je er tijdens de druivenoogst? Dan zie je de streek op een bijzonder moment. De oogst vindt doorgaans plaats aan het einde van de zomer of het begin van de herfst, afhankelijk van het weer en de rijpheid van de druiven. Verwacht alleen niet dat iedere wijnboer dan uitgebreid tijd heeft voor een praatje. Die heeft wel wat anders aan zijn hoofd dan toeristen vermaken. Er moet champagne gemaakt worden!
Champagne, we hebben nog iets goed te maken
Wat Elly van deze camperreis vooral bijblijft, is het contrast. De kleine wijnboeren met hun verspreide perceeltjes, soms afgebakend met een simpel lintje, en even verderop de indrukwekkende champagnehuizen met miljoenen flessen onder de grond. Achter dat feestelijke glas bubbels blijkt een hele wereld schuil te gaan.
Helaas liep de reis anders dan gepland. Elly werd ziek en moest eerder naar huis, waardoor er nog heel wat champagneadresjes op haar lijstje zijn blijven staan. Een goede reden dus om nog eens terug te gaan! Want één ding is zeker: deze streek heeft nog genoeg bubbels voor ons in petto. En die laten we natuurlijk niet zomaar aan onze neus voorbijgaan. En tijdens zo’n bezoek krijg je pas echt een beeld van hoeveel werk er in een fles zit. Benieuwd naar het hele proces? Lees dan ook hoe champagne wordt gemaakt.
Nog niet uitgereisd? Lees ook onze wijnavonturen in Bordeaux, de Douro en de Elzas. Of schrijf je in voor onze Woeste nieuwsbrief. Dan nemen we je graag mee naar de volgende wijnstreek!

Brandend benieuwd naar meer?
- Wijnreis Bordeaux: van kamperen bij de wijnboer tot beroemde châteauxSlapen tussen de wijngaarden en de volgende ochtend wakker worden bij de wijnboer. Dat klinkt toch als een prima vakantie? Elly ontdekte Bordeaux op twee heel verschillende manieren. Eerst met de camper, de fiets achterop […]
Lees verder… from Wijnreis Bordeaux: van kamperen bij de wijnboer tot beroemde châteaux
- Wijn proeven in de Douro: onze favoriete plekken en ervaringenDe Douro! Steile wijngaarden, de rivier die zich door het landschap slingert en natuurlijk port. Maar deze Portugese wijnregio heeft veel meer in huis. Elly trok tijdens een wijnreis met De Wijnschool door de Douro […]
Lees verder… from Wijn proeven in de Douro: onze favoriete plekken en ervaringen
- Wijnreis Elzas: op de fiets langs wijngaarden, wijndorpen en ColmarDe Elzas! Eindeloze wijngaarden, kleurrijke vakwerkhuizen, romantische dorpjes en overal wijn. Klinkt als een prima bestemming voor een wijnreis, toch? Elly trok eropuit met de fiets en ontdekte de Franse wijnstreek vanuit Straatsburg en Colmar. […]
Lees verder… from Wijnreis Elzas: op de fiets langs wijngaarden, wijndorpen en Colmar
